OTOMASYON FİRMASI SEÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
Endüstriyel otomasyon yatırımları, bir makinenin veya üretim hattının uzun yıllar boyunca nasıl çalışacağını doğrudan etkiler.
PLC, HMI, motor sürücüsü ve otomasyon panosunun ilk gün çalışması projenin başarılı olduğu anlamına gelmez. Sistemin üretim koşullarında kararlı çalışması, arızaların kolay bulunması, program yedeklerinin teslim edilmesi ve gerektiğinde teknik destek alınabilmesi gerekir.
Yanlış otomasyon firması seçimi;
• Projenin gecikmesine
• Üretim duruşlarına
• Eksik veya hatalı çalışma senaryolarına
• Sürekli yazılım değişikliği ihtiyacına
• Elektrik panosu arızalarına
• Güvenlik risklerine
• Program yedeklerine ulaşılamamasına
• Yüksek revizyon maliyetlerine
neden olabilir.
Bu nedenle firma seçerken yalnızca toplam teklif bedeli değil; mühendislik yaklaşımı, hizmet kapsamı ve proje sonrası destek birlikte değerlendirilmelidir.
1. FİRMANIN PROJEYİ DOĞRU ANLAYIP ANLAMADIĞI DEĞERLENDİRİLMELİDİR
Sağlıklı bir teklif hazırlayabilmek için otomasyon firmasının makineyi veya prosesi anlaması gerekir.
Firma teklif öncesinde;
• Üretilecek ürünü
• Makinenin yapacağı işlemleri
• Mevcut kapasiteyi
• Hedeflenen kapasiteyi
• Giriş ve çıkışları
• Motor ve sürücüleri
• Operatör kullanımını
• Güvenlik ihtiyaçlarını
• Veri kayıt taleplerini
• Mevcut makinelerle entegrasyonu
sormalıdır.
Yalnızca “kaç giriş-çıkış var?” veya “hangi PLC markası kullanılacak?” sorularıyla hazırlanan teklif, projenin gerçek ihtiyacını karşılamayabilir.
2. BENZER PROJE DENEYİMİ ARAŞTIRILMALIDIR
Her otomasyon projesi aynı değildir.
Bir su pompa istasyonu, robotik üretim hücresi, paketleme makinesi veya servo kontrollü kesme sistemi farklı teknik deneyim gerektirir.
Firmanın;
• Makine otomasyonu
• Üretim hattı otomasyonu
• PLC programlama
• HMI tasarımı
• SCADA sistemleri
• Servo uygulamaları
• Robot entegrasyonu
• Otomasyon panosu imalatı
• Makine güvenliği
• Endüstriyel haberleşme
konularındaki tecrübesi değerlendirilmelidir.
Daha önce benzer proseslerde çalışmış olması uygulama sırasında ortaya çıkabilecek ihtiyaçların önceden görülmesine yardımcı olabilir.
3. YALNIZCA YAZILIM DEĞİL, SİSTEMİN TAMAMI DEĞERLENDİRİLMELİDİR
Otomasyon sistemi yalnızca PLC yazılımından oluşmaz.
Başarılı bir proje için;
• Mekanik sistem
• Elektrik projesi
• Otomasyon panosu
• PLC yazılımı
• HMI ekranları
• Sensörler
• Motor sürücüleri
• Servo sistemler
• Güvenlik ekipmanları
• Saha kablolaması
• Haberleşme ağı
birlikte çalışmalıdır.
Firma yalnızca yazılım hatalarına odaklanıp mekanik sıkışma, hatalı sensör konumu veya yetersiz motor seçimi gibi sorunları gözden kaçırmamalıdır.
Elektrik, mekanik ve otomasyon disiplinlerini birlikte değerlendirebilen firmalar daha bütüncül çözüm sunabilir.
4. PROJE KAPSAMI YAZILI OLARAK ALINMALIDIR
Teklifte hangi çalışmaların yapılacağı açıkça belirtilmelidir.
Proje kapsamına göre aşağıdaki kalemler yer alabilir:
• Saha ve ihtiyaç analizi
• Elektrik projesi
• Giriş-çıkış listesi
• PLC ve ekipman seçimi
• Otomasyon panosu imalatı
• PLC programlama
• HMI ekran tasarımı
• SCADA yazılımı
• Sensör ve saha ekipmanları
• Saha kablolaması
• Montaj
• Devreye alma
• Operatör bilgilendirmesi
• Program ve doküman teslimi
• Garanti ve teknik servis
“Hizmet dâhil” gibi genel ifadeler yerine yapılacak işler ayrıntılı biçimde yazılmalıdır.
5. TEKLİFLER AYNI KAPSAM ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRILMALIDIR
İki otomasyon firmasının teklifleri aynı görünse bile ekipman ve hizmet kapsamları farklı olabilir.
Karşılaştırma sırasında;
• PLC marka ve modeli
• PLC giriş-çıkış kapasitesi
• HMI ekran özellikleri
• Sürücü marka ve güçleri
• Pano gövdesi
• Koruma ekipmanları
• Kullanılacak sensörler
• Güvenlik sistemi
• Yazılım kapsamı
• Saha montajı
• Devreye alma
• Program yedekleri
• Teknik destek
ayrı ayrı incelenmelidir.
Düşük fiyatlı bir teklifte saha kablolaması, yazılım revizyonları, devreye alma veya program yedekleri bulunmayabilir.
6. KULLANILACAK EKİPMANLAR AÇIKÇA BELİRTİLMELİDİR
Teklifte yalnızca “PLC”, “HMI” veya “sürücü” yazması yeterli değildir.
Mümkün olduğunda;
• Marka
• Model
• Teknik kapasite
• Giriş-çıkış sayısı
• Haberleşme özellikleri
• Ekran boyutu
• Motor gücü
• Koruma sınıfı
belirtilmelidir.
Ekipman seçimi yapılırken yalnızca ilk satın alma maliyeti değil, yedek parça erişimi ve işletmenin mevcut cihaz standardı da değerlendirilmelidir.
7. YEDEK KAPASİTE VE GELECEKTEKİ GENİŞLEME PLANLANMALIDIR
PLC ve otomasyon panosu yalnızca mevcut ihtiyacı sınırda karşılayacak şekilde tasarlanmamalıdır.
Uygun oranda;
• Yedek PLC giriş-çıkışı
• Yedek klemens
• Pano içi montaj alanı
• Haberleşme portu
• Elektriksel kapasite
• Yazılım genişleme alanı
bırakılması gelecekte yapılacak ilaveleri kolaylaştırabilir.
Bununla birlikte gereksiz büyük sistem seçilerek yatırım maliyeti artırılmamalıdır. Yedek kapasite gerçek genişleme planına göre belirlenmelidir.
8. ELEKTRİK PROJESİ HAZIRLANMALIDIR
Projesiz imal edilen otomasyon panoları, bakım ve arıza süreçlerinde önemli zorluk oluşturur.
Elektrik projesinde genel olarak;
• Ana besleme
• Koruma elemanları
• Motor devreleri
• PLC giriş ve çıkışları
• Sensör bağlantıları
• Sürücü bağlantıları
• Güvenlik devreleri
• Klemens planı
• Kablo numaraları
• Topraklama
• Pano yerleşimi
gösterilmelidir.
Sahada yapılan değişiklikler projeye işlenmeli ve güncel proje teslim edilmelidir.
9. OTOMASYON PANOSU İMALAT KALİTESİ İNCELENMELİDİR
Pano içerisindeki ekipmanların marka ve modeli kadar işçilik de önemlidir.
Pano imalatında;
• Kablo kesitleri
• Kablo kanalları
• Ekipman aralıkları
• Güç ve sinyal ayrımı
• Topraklama
• Klemens düzeni
• Havalandırma
• Etiketleme
• Bakım erişimi
• Yedek alan
kontrol edilmelidir.
Düzensiz kablolama, yetersiz havalandırma ve eksik etiketleme ilerleyen dönemlerde arıza ve bakım süresini artırabilir.
10. PLC YAZILIMININ DÜZENLİ OLMASI İSTENMELİDİR
PLC programı yalnızca sistemi çalıştırmak için değil, gelecekte bakım ve revizyon yapılabilmesi için de düzenli hazırlanmalıdır.
Yazılımın;
• Bölümlere ayrılmış
• Açıklamalar eklenmiş
• Değişken isimleri anlaşılır
• Alarm yapısı düzenli
• Manuel ve otomatik modları ayrılmış
• Güvenlik koşulları açık
• Gelecekte geliştirilebilir
olması önemlidir.
Sadece programı yazan kişinin anlayabildiği karmaşık yazılımlar işletmeyi belirli bir kişiye bağımlı hâle getirebilir.
11. HMI EKRANLARI OPERATÖRE UYGUN TASARLANMALIDIR
HMI ekranları çok renkli ve karmaşık değil, operatörün ihtiyaçlarına uygun olmalıdır.
Ekranlarda;
• Makine durumu
• Çalışma modu
• Üretim miktarı
• Aktif reçete
• Alarm mesajları
• Manuel kontroller
• Bakım bilgileri
açık şekilde gösterilmelidir.
Kritik ayarlar kullanıcı yetkileriyle korunmalı, alarm mesajları arızanın bulunduğu bölümü anlaşılır şekilde belirtmelidir.
12. MAKİNE GÜVENLİĞİ GÖZ ARDI EDİLMEMELİDİR
Otomasyon projesinin amacı yalnızca makineyi hareket ettirmek değildir. Çalışanların güvenliği de tasarımın temel parçasıdır.
Projede uygulamaya göre;
• Acil durdurma sistemleri
• Emniyet röleleri
• Güvenlik PLC’si
• Kapı güvenlik anahtarları
• Işık perdeleri
• Alan tarayıcılar
• Koruyucu çitler
• Güvenli duruş fonksiyonları
değerlendirilmelidir.
Standart PLC yazılımı tek başına makine güvenliği çözümü olarak kabul edilmemelidir. Risk değerlendirmesine uygun güvenlik sistemi oluşturulmalıdır.
13. ATÖLYE TESTLERİ YAPILMALIDIR
Otomasyon panosu sahaya gönderilmeden önce mümkün olan kontroller atölyede gerçekleştirilmelidir.
Testler kapsamında;
• Ekipman uygunluğu
• Pano bağlantıları
• PLC giriş ve çıkışları
• HMI haberleşmesi
• Buton ve sinyal lambaları
• Sürücü bağlantıları
• Alarm senaryoları
• Güvenlik devreleri
• Pano havalandırması
değerlendirilebilir.
Atölye testleri, sahadaki devreye alma süresinin ve beklenmeyen sorunların azaltılmasına yardımcı olur.
14. DEVREYE ALMA PLANI SORULMALIDIR
Projenin en kritik aşamalarından biri sahada devreye almadır.
Devreye alma planında;
• Elektrik ve mekanik montajın tamamlanma tarihi
• Enerji verme koşulları
• Test sıralaması
• Üretim denemeleri
• Kullanılacak numune veya hammadde
• İşletme personelinin katılımı
• Planlanan üretim duruşu
• Kabul kriterleri
belirlenmelidir.
“Pano takılır ve aynı gün üretime geçilir” yaklaşımı, karmaşık projelerde gerçekçi olmayabilir.
15. PROJE TESLİM KRİTERLERİ BELİRLENMELİDİR
Projenin tamamlandığına hangi şartlarda karar verileceği başlangıçta açıklanmalıdır.
Kabul kriterleri arasında;
• Belirlenen çalışma senaryosunun tamamlanması
• Hedef çevrim süresi
• Ürün kalite şartları
• Alarm fonksiyonları
• Güvenlik sistemi
• Reçete değişimi
• Veri kayıt ve raporlama
• Kesintisiz deneme üretimi
• Teknik belgelerin teslimi
yer alabilir.
Belirsiz kabul şartları projenin sürekli değişiklik talepleriyle uzamasına neden olabilir.
16. PROGRAM YEDEKLERİNİN TESLİM EDİLECEĞİ DOĞRULANMALIDIR
Proje sonunda işletmeye;
• PLC program yedeği
• HMI program yedeği
• Sürücü parametreleri
• Servo parametreleri
• SCADA proje dosyası
• Elektrik projesi
• Cihaz yapılandırmaları
• Kullanılan yazılım sürümleri
teslim edilmelidir.
Sadece çalışan cihazın bulunması yeterli değildir. Donanım arızası durumunda yeni cihaza yüklenebilecek güncel kaynak dosyalarına erişilmelidir.
Yedeklerin hangi formatta teslim edileceği sözleşmede belirtilmelidir.
17. ŞİFRE VE ERİŞİM YETKİLERİ AÇIK OLMALIDIR
PLC, HMI veya SCADA sisteminde kullanılan şifrelerin yönetimi proje başlangıcında konuşulmalıdır.
Güvenlik amacıyla erişim sınırlandırılabilir ancak işletmenin kendi sisteminin güncel program yedeğine ve gerekli kullanıcı bilgilerine ulaşabilmesi gerekir.
Uzaktan erişim yetkileri ve yapılan işlemler kayıt altına alınmalıdır.
18. TEKNİK SERVİS VE MÜDAHALE SÜRESİ SORULMALIDIR
Üretim başladıktan sonra arıza veya yeni ihtiyaç oluşabilir.
Firma seçerken;
• Teknik destek saatleri
• Uzaktan destek imkânı
• Yerinde müdahale şartları
• Tahmini müdahale süresi
• Servis ve ulaşım bedelleri
• Yedek parça desteği
• Garanti kapsamı
• Yazılım değişikliklerinin fiyatlandırılması
sorulmalıdır.
Firma ile aynı şehirde bulunmak avantaj olabilir ancak Türkiye genelinde hızlı organizasyon kurabilen ve uzaktan destek altyapısı bulunan firmalar da etkili hizmet verebilir.
19. GARANTİ KAPSAMI YAZILI OLMALIDIR
Otomasyon projesinde donanım, yazılım, saha montajı ve kullanıcı kaynaklı sorunlar farklı değerlendirilebilir.
Garanti kapsamında;
• Pano imalatı
• Kullanılan ekipmanlar
• PLC ve HMI yazılımı
• Montaj işçiliği
• Devreye alma sonrası düzeltmeler
• Garanti süresi
• Kapsam dışı durumlar
açık şekilde belirtilmelidir.
Üretici garantisi ile otomasyon firmasının işçilik ve yazılım sorumluluğu birbirinden ayrılmalıdır.
20. REFERANSLAR VE BENZER UYGULAMALAR İNCELENMELİDİR
Firmanın daha önce yaptığı benzer projeler, teknik kapasitesi hakkında fikir verebilir.
Referans değerlendirmesinde;
• Çalışılan sektörler
• Proje büyüklüğü
• Kullanılan teknolojiler
• Pano imalat kapasitesi
• Devreye alma deneyimi
• Proje sonrası destek
incelenebilir.
Yalnızca çok sayıda firma logosunun gösterilmesi yerine gerçekleştirilen işin kapsamı hakkında bilgi alınması daha faydalıdır.
21. İLETİŞİM VE PROJE YÖNETİMİ DEĞERLENDİRİLMELİDİR
Otomasyon projelerinde elektrik, mekanik, yazılım, üretim ve satın alma ekiplerinin birlikte çalışması gerekir.
Firma;
• Tek bir proje sorumlusu belirlemeli
• İş programını paylaşmalı
• Değişiklikleri kayıt altına almalı
• Kritik kararları yazılı olarak bildirmeli
• Gecikme risklerini önceden açıklamalı
• Proje toplantılarını düzenli yürütmelidir
Teknik olarak doğru bir proje, zayıf iletişim nedeniyle gecikebilir veya kapsam anlaşmazlığı yaşayabilir.
22. DEĞİŞİKLİK TALEPLERİ NASIL YÖNETİLECEĞİ BELİRLENMELİDİR
Proje başladıktan sonra yeni ürün, farklı çalışma sırası veya ilave ekran talebi ortaya çıkabilir.
Teklifte;
• Kaç yazılım revizyonunun dâhil olduğu
• Kapsam dışı değişikliklerin nasıl fiyatlandırılacağı
• İlave ekipmanların maliyeti
• Proje süresine etkisi
• Değişiklik onay yöntemi
açıklanmalıdır.
Başlangıçta konuşulmayan her yeni işin mevcut fiyata dâhil olduğu düşünülmemelidir.
23. SİBER GÜVENLİK YAKLAŞIMI SORULMALIDIR
PLC, HMI ve SCADA sistemlerinin kontrolsüz biçimde internete açılması ciddi risk oluşturabilir.
Projede;
• Endüstriyel ağ ayrımı
• Kullanıcı yetkileri
• Güvenli uzaktan bağlantı
• Güvenlik duvarı
• Yazılım yedekleri
• İşlem kayıtları
• Güncelleme planı
• Parola yönetimi
değerlendirilmelidir.
Uzaktan destek kolaylığı, siber güvenlik önlemlerinin atlanması anlamına gelmemelidir.
OTOMASYON FİRMALARINDAN TEKLİF ALIRKEN HANGİ BİLGİLER PAYLAŞILMALIDIR?
Karşılaştırılabilir teklifler alabilmek için firmalara aynı teknik bilgiler verilmelidir.
Teklif talebi sırasında;
• Üretilecek ürün
• Makinenin çalışma senaryosu
• Mevcut ve hedeflenen kapasite
• Motor listesi
• Sensör listesi
• Giriş-çıkış listesi
• Tercih edilen PLC markası
• HMI ve SCADA ihtiyacı
• Robot ve servo gereksinimleri
• Güvenlik sistemi
• Saha montaj kapsamı
• Tesisin açık adresi
• Hedeflenen teslim tarihi
paylaşılabilir.
Teknik bilgiler eksikse saha incelemesi ve ihtiyaç analizi sonrasında ayrıntılı teklif hazırlanmalıdır.
SMD TEKNİK’TEN OTOMASYON PROJENİZ İÇİN TEKLİF ALIN
SMD Teknik; elektrik, mekanik, otomasyon ve makine sistemlerini birlikte değerlendirerek işletmeye özel çözümler geliştirir.
Projenin ihtiyacına göre;
• Endüstriyel otomasyon projelendirme
• PLC programlama
• HMI ekran tasarımı
• SCADA ve üretim takip sistemi
• Otomasyon panosu imalatı
• Makine otomasyon revizyonu
• Konveyör otomasyonu
• Servo sistem uygulamaları
• Robot entegrasyonu
• Enerji izleme sistemi
• Elektrik ve mekanik projelendirme
• Saha montajı ve devreye alma
• Arıza tespiti ve teknik destek
hizmetleri sunulabilir.
SMD Teknik, Eskişehir merkezli olmak üzere Türkiye genelindeki fabrikalara, makine üreticilerine ve sanayi tesislerine hizmet vermektedir.
PROJENİZ İÇİN KAPSAMLI ÖN DEĞERLENDİRME İSTEYİN
Yeni makine, mevcut üretim hattı revizyonu veya SCADA projeniz için sistem bilgilerini WhatsApp üzerinden paylaşabilirsiniz.
Makine veya üretim hattının fotoğrafı, kısa videosu, çalışma senaryosu ve hedeflenen kapasite ilk değerlendirme için yardımcı olacaktır.
Paylaşılan bilgiler üzerinden;
• Projenin genel kapsamı
• PLC, HMI ve pano ihtiyacı
• Mekanik ve elektrik çalışmaları
• Devreye alma yöntemi
• Yaklaşık uygulama planı
değerlendirilebilir.
Kesin fiyat ve teslim süresi, teknik kapsam ile saha şartları belirlendikten sonra hazırlanır.
SONUÇ
Otomasyon firması seçerken yalnızca en düşük fiyatı veren teklif tercih edilmemelidir.
Firmanın proje deneyimi, elektrik ve mekanik sistemlere yaklaşımı, pano imalat kalitesi, PLC yazılım standardı, güvenlik çözümleri, doküman teslimi ve teknik servis kapasitesi birlikte değerlendirilmelidir.
Açık hazırlanmış bir hizmet kapsamı, güncel teknik projeler ve teslim edilen yazılım yedekleri işletmenin gelecekte belirli bir firmaya veya kişiye bağımlı kalmasını azaltır.
Yeni otomasyon projeniz, mevcut sistem revizyonunuz veya üretim takip ihtiyacınız için SMD Teknik ile iletişime geçerek işletmenize özel kapsam ve fiyat teklifi alabilirsiniz.
İletişim
SMD Teknik
Adres: 75. Yıl OSB, 2007. Cadde No: 23, Odunpazarı / Eskişehir
Telefon: 0 534 381 99 85
E-posta: info@smdteknik.com
Instagram hesabımızı ziyaret edin












































































































