Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu Sözleşmesi Nasıl Yapılır ve Hangi Belgeler Gereklidir?

YÜKSEK GERİLİM İŞLETME SORUMLULUĞU SÖZLEŞMESİ NASIL YAPILIR VE HANGİ BELGELER GEREKLİDİR?

Yüksek gerilim tesisi bulunan işletmelerde tesisin güvenli şekilde çalıştırılması, bakım ve kontrollerin takip edilmesi, manevra işlemlerinin belirli kurallar çerçevesinde yürütülmesi gerekir.

Bu sürecin görev, yetki ve sorumluluklarını belirleyen temel belgelerden biri yüksek gerilim işletme sorumluluğu sözleşmesidir.

Sözleşme yalnızca formalite amacıyla hazırlanan bir evrak değildir. İşletme sahibi ile işletme sorumlusu elektrik mühendisinin görevlerini, hizmet kapsamını, sorumlu olunan tesisi ve çalışma şartlarını açıkça ortaya koyar.

Sözleşmenin doğru düzenlenmesi için tesisin teknik bilgilerinin eksiksiz paylaşılması ve hizmeti üstlenecek mühendisin yetkinliğinin doğrulanması önemlidir.

YÜKSEK GERİLİM İŞLETME SORUMLULUĞU SÖZLEŞMESİ NEDİR?

Yüksek gerilim işletme sorumluluğu sözleşmesi, yüksek gerilim tesisinin sahibi veya kullanıcısı ile işletme sorumluluğunu üstlenecek yetkili elektrik mühendisi arasında yapılan yazılı anlaşmadır.

Sözleşmede genel olarak;

• İşletme sahibinin bilgileri
• İşletme sorumlusunun bilgileri
• Tesisin açık adresi
• Trafo gücü ve sayısı
• Trafo merkezinin özellikleri
• Hizmetin kapsamı
• Tarafların görev ve sorumlulukları
• Sözleşmenin süresi
• Hizmet bedeli ve ödeme şartları
• İlave hizmetlerin kapsamı

yer alır.

Sözleşmedeki tesis bilgilerinin sahadaki mevcut sistemle uyumlu olması gerekir. Trafo gücü, trafo sayısı veya tesis adresinin yanlış yazılması ilerleyen süreçte sorun oluşturabilir.

İŞLETME SORUMLULUĞU SÖZLEŞMESİ KİMLER ARASINDA YAPILIR?

Sözleşmenin bir tarafında yüksek gerilim tesisinin sahibi veya yetkili temsilcisi, diğer tarafında ise işletme sorumluluğunu üstlenecek yetkili elektrik mühendisi bulunur.

İşletme sorumlusunun;

• Gerçek kişi olması
• Elektrik mühendisi olması
• Elektrik Mühendisleri Odası kaydının bulunması
• Gerekli yüksek gerilim işletme sorumluluğu yetkilendirmesine sahip olması
• Mesleki belgelerinin geçerli olması
• İlgili tesisin sorumluluğunu üstlenmeye uygun durumda olması

gerekir.

Bir şirket veya ticari marka doğrudan işletme sorumlusu olarak gösterilemez. İşletme sorumluluğunu yetkili elektrik mühendisi üstlenir. Mühendislik firması ise hizmetin organizasyonu, teknik kontrol, bakım, ölçüm ve raporlama süreçlerinde destek sunabilir.

SMD Teknik, işletmenizin teknik bilgilerini değerlendirerek uygun hizmet kapsamının oluşturulmasına ve yetkili mühendis ile sözleşme sürecinin yürütülmesine yardımcı olur.

SÖZLEŞME ÖNCESİNDE TESİS İNCELEMESİ YAPILMALI MIDIR?

Sözleşme hazırlanırken yalnızca işletmenin beyan ettiği trafo gücüne göre hareket edilmesi yeterli olmayabilir. Tesiste bulunan ekipmanların, yüksek gerilim hücrelerinin ve güvenlik şartlarının yerinde incelenmesi daha doğru bir hizmet planı hazırlanmasını sağlar.

Ön inceleme sırasında genel olarak aşağıdaki unsurlar değerlendirilebilir:

• Trafo sayısı ve güçleri
• Trafo merkezinin tipi
• Yüksek gerilim hücreleri
• Kesici ve ayırıcılar
• Koruma röleleri
• Topraklama sistemi
• Trafo merkezinin giriş ve kilit düzeni
• Güvenlik ekipmanları
• Tek hat şeması
• Manevra talimatları
• Bakım ve ölçüm kayıtları
• Mevcut teknik eksiklikler

İnceleme sonucunda hizmet kapsamı ve ihtiyaç duyulan ek çalışmalar daha açık şekilde belirlenebilir.

YÜKSEK GERİLİM İŞLETME SORUMLULUĞU İÇİN HANGİ BELGELER GEREKLİDİR?

Talep edilen belgeler tesisin özelliklerine ve ilgili mesleki işlemlere göre değişebilir. Başvuru ve sözleşme sürecinde genellikle aşağıdaki bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulur.

1. İŞLETMEYE AİT BİLGİ VE BELGELER

İşletme tarafından paylaşılması gereken temel bilgiler şunlardır:

• İşletmenin ticari unvanı
• Vergi dairesi ve vergi numarası
• İşletmenin açık adresi
• Yetkili kişinin adı ve iletişim bilgileri
• İmza sirküleri veya yetki belgesi
• Fatura bilgileri
• Tesisin faaliyet alanı

Sözleşmeyi işletme adına imzalayacak kişinin gerekli imza yetkisine sahip olması gerekir.

2. TRAFO VE YÜKSEK GERİLİM TESİSİ BİLGİLERİ

Tesisin teknik özelliklerini gösteren aşağıdaki bilgiler istenebilir:

• Trafo sayısı
• Her trafonun gücü
• Trafo marka ve etiket bilgileri
• Trafo merkezinin tipi
• Tesisin gerilim seviyesi
• Yüksek gerilim hücrelerinin sayısı
• Hücrelerin görevleri
• Enerji alınan dağıtım kuruluşu
• Abone veya tesisat numarası
• Tesisin devreye alınma tarihi
• Varsa enerji nakil hattı bilgileri

Trafo etiketlerinin fotoğrafları, bilgilerin doğru şekilde alınmasına yardımcı olabilir.

3. TEK HAT ŞEMASI

Tek hat şeması, elektrik tesisinin enerji girişinden dağıtım noktalarına kadar olan temel bağlantı yapısını gösterir.

Güncel tek hat şemasında genel olarak;

• Enerji giriş noktası
• Yüksek gerilim hücreleri
• Kesici ve ayırıcılar
• Trafolar
• Ölçü ve koruma elemanları
• Ana dağıtım bağlantıları
• Topraklama noktaları

gösterilebilir.

Tesiste değişiklik yapılmış ancak şema güncellenmemişse mevcut saha yapısı ile belge arasında uyumsuzluk oluşabilir. Bu durumda şemanın güncellenmesi gerekebilir.

4. TRAFOYA AİT PROJE VE ONAY BELGELERİ

Mevcut olması durumunda aşağıdaki belgeler incelenebilir:

• Onaylı elektrik projesi
• Trafo merkezi projesi
• Enerji müsaade belgeleri
• Geçici veya kesin kabul belgeleri
• Bağlantı anlaşması
• Sistem kullanımına ilişkin belgeler
• Dağıtım şirketine ait tesis evrakları

Eksik belgelerin durumu tesis özelinde değerlendirilmelidir.

5. BAKIM, TEST VE ÖLÇÜM RAPORLARI

Tesisin teknik geçmişini değerlendirebilmek için mevcut bakım ve kontrol raporlarının paylaşılması yararlıdır.

Bu belgeler arasında;

• Trafo bakım raporu
• Topraklama ölçüm raporu
• Koruma rölesi test raporu
• Kesici bakım ve test kayıtları
• Termal kamera kontrol raporu
• Trafo yağı analiz sonucu
• İzolasyon ölçüm sonuçları
• Akü ve yardımcı besleme sistemi kontrol kayıtları
• Önceki arıza ve onarım kayıtları

bulunabilir.

Raporların bulunmaması, gerekli ölçüm ve kontrollerin yapılmadığı anlamına gelebilir. Böyle bir durumda tesisin ihtiyaçları değerlendirilerek ayrı bir çalışma planı oluşturulabilir.

6. ÖNCEKİ İŞLETME SORUMLULUĞU SÖZLEŞMESİ

İşletmede daha önce hizmet veren bir işletme sorumlusu bulunuyorsa önceki sözleşmenin durumu kontrol edilmelidir.

Yeni sözleşme hazırlanmadan önce;

• Önceki sözleşmenin sona erip ermediği
• Mühendisin sorumluluğunun devam edip etmediği
• Fesih veya ayrılış işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı
• Önceki döneme ait eksiklik bildirimlerinin bulunup bulunmadığı
• Teslim edilmesi gereken teknik belgeler

değerlendirilmelidir.

Aynı tesis için sorumluluk sürecinde belirsizlik oluşmaması adına sözleşme başlangıç ve bitiş tarihlerinin açık olması önemlidir.

İŞLETME SORUMLUSUNA AİT HANGİ BELGELER BULUNMALIDIR?

İşletme sorumluluğunu üstlenecek elektrik mühendisinin mesleki durumunu ve yetkisini gösteren belgelerin geçerli olması gerekir.

Hizmet alınırken genel olarak;

• Mühendisin diploma ve meslek bilgileri
• Elektrik Mühendisleri Odası kayıt durumu
• Yüksek gerilim tesisleri işletme sorumluluğu yetkilendirme belgesi
• İlgili mesleki belgeler
• İmza ve iletişim bilgileri
• Üstlenilen tesislere ilişkin uygunluk durumu

kontrol edilebilir.

Yetkisi doğrulanmamış veya işletme sorumluluğu görevini yerine getirecek koşullara sahip olmayan kişilerle sözleşme yapılmamalıdır.

SÖZLEŞMEDE HANGİ MADDELER YER ALMALIDIR?

Açık ve anlaşılır bir sözleşmede aşağıdaki konuların belirtilmesi önemlidir:

• Tarafların açık kimlik ve iletişim bilgileri
• Hizmet verilecek tesisin adresi
• Trafo sayısı ve güçleri
• İşletme sınırları
• İşletme sorumlusunun görevleri
• İşletme sahibinin yükümlülükleri
• Planlanan tesis ziyaretleri
• Manevra işlemlerine ilişkin kurallar
• Arıza durumundaki iletişim yöntemi
• Bakım ve ölçüm çalışmalarının kapsamı
• Hizmete dâhil olmayan işler
• Sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi
• Hizmet bedeli
• Ulaşım ve ek hizmet şartları
• Sözleşmenin fesih koşulları

Sözleşmede bakım, test, ölçüm ve arıza onarımının işletme sorumluluğu bedeline dâhil olup olmadığı özellikle açıklanmalıdır.

İŞLETME SAHİBİNİN SORUMLULUKLARI NELERDİR?

İşletme sorumluluğu sözleşmesi, tesis sahibinin bütün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşverenin de yerine getirmesi gereken yükümlülükler bulunur.

İşletme sahibi genel olarak;

• Tesisle ilgili bilgileri doğru paylaşmalıdır.
• İşletme sorumlusunun tesise erişimini sağlamalıdır.
• Tespit edilen tehlikeli durumlar için önlem almalıdır.
• Gerekli bakım, test ve onarımları yaptırmalıdır.
• Yetkisiz kişilerin tesise müdahalesini önlemelidir.
• Manevra talimatlarının uygulanmasını sağlamalıdır.
• Tesiste yapılan değişiklikleri işletme sorumlusuna bildirmelidir.
• İşletme sorumlusunun yazılı uyarılarını değerlendirmelidir.

Tespit edilen teknik eksikliklerin giderilmemesi, tesisin güvenliği ve işletmenin sorumluluğu açısından ciddi risk oluşturabilir.

SÖZLEŞME YAPILDIKTAN SONRA HANGİ İŞLEMLER GERÇEKLEŞTİRİLİR?

Sözleşmenin hazırlanması hizmet sürecinin başlangıcıdır. Ardından tesisin ihtiyaçlarına göre aşağıdaki çalışmalar planlanabilir:

• Ayrıntılı başlangıç kontrolü
• Eksikliklerin yazılı olarak bildirilmesi
• Tek hat şemasının değerlendirilmesi
• Manevra talimatlarının hazırlanması
• Güvenlik ekipmanlarının kontrolü
• Personelin bilgilendirilmesi
• Bakım ve ölçüm takviminin oluşturulması
• Arıza iletişim yönteminin belirlenmesi
• Periyodik saha ziyaretlerinin planlanması
• Teknik belgelerin düzenlenmesi

Sözleşmenin imzalanıp dosyaya kaldırılması tek başına yeterli değildir. Belirlenen hizmetlerin sahada uygulanması ve gerekli takibin yapılması gerekir.

İŞLETME SORUMLULUĞU SÖZLEŞMESİ İÇİN TEKLİF ALIN

İşletmenizde yüksek gerilim tesisi veya trafo bulunuyorsa sözleşme ve hizmet teklifi hazırlanabilmesi için aşağıdaki bilgileri SMD Teknik ile paylaşabilirsiniz:

• İşletmenin açık adresi
• Trafo sayısı
• Trafo güçleri
• Trafo merkezinin tipi
• Yüksek gerilim hücrelerinin sayısı
• Varsa önceki sözleşmenin durumu
• Talep edilen bakım, test ve ölçüm hizmetleri

Tesis bilgileriniz değerlendirildikten sonra hizmet kapsamı, gerekli belgeler ve fiyatlandırma hakkında bilgi verilebilir.

Eskişehir merkezli olmak üzere Türkiye genelindeki tesisler için yüksek gerilim işletme sorumluluğu hizmeti planlanabilmektedir.

SÖZLEŞMENİZİ VE TEKNİK BELGELERİNİZİ KONTROL ETTİRİN

Mevcut bir işletme sorumluluğu sözleşmeniz bulunuyorsa sözleşmenin güncelliğini ve tesis bilgileriyle uyumunu kontrol ettirebilirsiniz.

Özellikle;

• Trafo gücü değiştirildiyse
• Tesise yeni trafo eklendiyse
• Yüksek gerilim hücrelerinde değişiklik yapıldıysa
• İşletme adresi veya unvanı değiştiyse
• Önceki mühendisle hizmet ilişkisi sona erdiyse
• Bakım ve ölçüm raporları güncel değilse

hizmet kapsamının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

SMD Teknik ile iletişime geçerek mevcut durumunuzu paylaşabilir ve işletmenize özel hizmet teklifi isteyebilirsiniz.

SONUÇ

Yüksek gerilim işletme sorumluluğu sözleşmesi, işletme sahibi ile yetkili elektrik mühendisi arasında düzenlenir. Sözleşmede tesis bilgileri, trafo güçleri, hizmet sınırları, tarafların görevleri, süre ve ücret koşulları açıkça belirtilmelidir.

Sözleşme için işletmenin kurumsal belgeleri, trafo bilgileri, tek hat şeması, proje evrakları ve mevcut bakım raporları talep edilebilir. Gerekli belgeler tesisin yapısına göre değişebilir.

Sözleşme hazırlanması, belgelerin değerlendirilmesi ve işletmenize özel fiyat teklifi oluşturulması için SMD Teknik ile iletişime geçebilirsiniz.

Kaynak:

Elektrik Mühendisleri Odası – Elektrik Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu Yönetmeliği:
https://www.emo.org.tr/mevzuat/mevzuat_detay.php?kod=37

Elektrik Mühendisleri Odası – 2026 Yılı Hizmet Sözleşmeleri:
https://www.emo.org.tr/ekler/d429f234b078dd1_ek.pdf