ESKİ MAKİNELERE OTOMASYON REVİZYONU YAPILABİLİR Mİ?
Sanayi tesislerinde uzun yıllardır kullanılan pek çok makinenin mekanik yapısı hâlâ çalışabilir durumdayken elektrik ve otomasyon sistemleri eskiyebilir.
Üretimi sona ermiş PLC’ler, yedek parçası bulunamayan operatör panelleri, röleli kumanda sistemleri, düzensiz kablolama ve arızalanan motor sürücüleri üretim sürekliliğini olumsuz etkileyebilir.
Bu durumda işletmelerin önünde genellikle iki seçenek bulunur: makineyi tamamen değiştirmek veya mevcut makineyi otomasyon revizyonuyla yenilemek.
Mekanik yapısı uygun olan makinelerde otomasyon revizyonu; makinenin kullanım ömrünü uzatabilir, arıza takibini kolaylaştırabilir ve üretim sürecini daha kontrollü hâle getirebilir.
Ancak her eski makinenin yalnızca PLC değiştirilerek modern bir sisteme dönüştürülebileceği düşünülmemelidir. Mekanik yapı, elektrik tesisatı, güvenlik sistemi ve üretim ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir.
OTOMASYON REVİZYONU NEDİR?
Otomasyon revizyonu; mevcut bir makinenin elektrik, kontrol ve kullanıcı arayüzü sistemlerinin güncel ihtiyaçlara göre yenilenmesidir.
Revizyon kapsamında;
• Eski PLC’nin değiştirilmesi
• Röleli kumandanın PLC sistemine dönüştürülmesi
• HMI operatör paneli eklenmesi
• Eski HMI panelinin yenilenmesi
• Otomasyon panosunun değiştirilmesi
• Motor sürücülerinin yenilenmesi
• Sensörlerin değiştirilmesi veya ilave edilmesi
• Servo sistem uygulanması
• Güvenlik devresinin geliştirilmesi
• Alarm ve üretim takip sistemi kurulması
• SCADA bağlantısı oluşturulması
• Elektrik projesinin güncellenmesi
gibi çalışmalar yapılabilir.
Revizyonun kapsamı, makinenin mevcut durumu ve işletmenin beklentilerine göre belirlenir.
HANGİ MAKİNELERE OTOMASYON REVİZYONU YAPILABİLİR?
Mekanik yapısı kullanılabilir durumda olan pek çok makine revizyon için değerlendirilebilir.
Bunlar arasında;
• Kesme makineleri
• Pres sistemleri
• Bükme makineleri
• Kaynak makineleri
• Dolum makineleri
• Paketleme makineleri
• Konveyör sistemleri
• Karıştırma ve dozajlama makineleri
• Fırın ve ısıtma sistemleri
• Pompa sistemleri
• Test makineleri
• Montaj hatları
• Özel üretim makineleri
• Eski üretim hatları
bulunabilir.
Makinenin revizyona uygun olup olmadığı yalnızca yaşına bakılarak belirlenmez. Bazı eski makineler sağlam mekanik yapıları nedeniyle revizyona uygun olabilirken daha yeni bir makine ağır mekanik yıpranma nedeniyle uygun olmayabilir.
MAKİNENİN REVİZYONA UYGUN OLDUĞU NASIL ANLAŞILIR?
Revizyon kararı öncesinde makinenin farklı bölümleri incelenmelidir.
1. MEKANİK YAPI
Makinenin gövdesi, hareket sistemleri, yatakları, milleri, redüktörleri, pnömatik ve hidrolik bileşenleri kontrol edilmelidir.
Aşağıdaki durumlar değerlendirilir:
• Gövdede çatlak veya deformasyon
• Yatak ve millerde boşluk
• Redüktörlerin durumu
• Kayış ve zincir sistemleri
• Pnömatik kaçaklar
• Hidrolik sistemin durumu
• Koruyucu kapaklar
• Hareketli parçaların güvenliği
• Yedek parça bulunabilirliği
Mekanik sorunlar giderilmeden yalnızca otomasyon sisteminin yenilenmesi beklenen sonucu vermeyebilir.
2. ELEKTRİK PANOSU
Mevcut pano içerisinde;
• Kullanılan PLC
• Kontaktör ve röleler
• Sigortalar
• Güç kaynakları
• Motor sürücüleri
• Klemensler
• Kablo ve etiket düzeni
• Topraklama bağlantıları
• Pano havalandırması
• Yedek alan
incelenir.
Pano çok eski, yıpranmış veya kapasitesi yetersizse kısmi düzenleme yerine tamamen yeni bir pano imal edilmesi daha sağlıklı olabilir.
3. PLC VE YAZILIM
Mevcut PLC’nin marka ve modeli, programına erişim durumu ve yedek parça bulunabilirliği kontrol edilir.
Şu sorulara cevap aranır:
• PLC üretimde mi?
• Yedek modül bulunabiliyor mu?
• Program yedeği mevcut mu?
• Yazılım şifresi biliniyor mu?
• Giriş ve çıkış kapasitesi yeterli mi?
• Haberleşme özellikleri güncel ihtiyaçları karşılıyor mu?
• Mevcut yazılım anlaşılabilir ve düzenli mi?
Program yedeği bulunmuyorsa makinenin çalışma senaryosunun yeniden çıkarılması ve yazılımın baştan hazırlanması gerekebilir.
4. HMI OPERATÖR PANELİ
Eski HMI panelinin ekranı, dokunmatiği, haberleşme portları ve proje yedeği değerlendirilir.
Panel yenilenirken;
• Yeni HMI’nın PLC ile uyumluluğu
• Montaj ölçüsü
• Mevcut ekranların işlevleri
• Alarm mesajları
• Reçete bilgileri
• Kullanıcı yetkileri
• Program yedeği
kontrol edilmelidir.
5. MOTOR VE SÜRÜCÜLER
Motorların güçleri, çalışma şekilleri ve mekanik yükleri incelenir.
Eski motor sürücüleri değiştirilirken yalnızca kW değerine bakılmamalıdır. Motor akımı, yük tipi, frenleme ihtiyacı, hız aralığı ve haberleşme yapısı değerlendirilmelidir.
6. SENSÖRLER VE SAHA EKİPMANLARI
Sensörler zaman içerisinde kirlenebilir, hassasiyetini kaybedebilir veya yedek parçası bulunamaz hâle gelebilir.
Revizyonda;
• Sensör tipi
• Besleme gerilimi
• Çıkış yapısı
• Algılama mesafesi
• Mekanik yerleşim
• Kablo durumu
• Ortam şartları
incelenir.
7. MAKİNE GÜVENLİĞİ
Eski makinelerde güncel güvenlik ihtiyaçlarını karşılamayan sistemler bulunabilir.
Aşağıdaki bileşenler değerlendirilebilir:
• Acil durdurma butonları
• Koruyucu kapılar
• Kapı güvenlik anahtarları
• Emniyet röleleri
• Işık perdeleri
• Çift el kumanda
• Güvenli duruş fonksiyonları
• Mekanik koruyucular
• Uyarı ve etiketler
Otomasyon revizyonu yapılırken mevcut güvenlik risklerinin göz ardı edilmemesi gerekir.
ESKİ MAKİNE NEDEN REVİZYON İHTİYACI DUYAR?
1. YEDEK PARÇA BULUNAMAMASI
Üretimi sona ermiş PLC, HMI veya sürücülerin yedek parçaları zor bulunabilir ve yüksek maliyetli olabilir.
Tek bir modül arızası nedeniyle makine uzun süre üretim dışında kalabilir. Güncel ve temin edilebilir ekipmanlara geçiş, bakım sürecini kolaylaştırabilir.
2. SIK ARIZA OLUŞMASI
Yaşlanan röleler, kontaktörler, güç kaynakları, kablolar ve bağlantılar tekrar eden arızalara neden olabilir.
Arıza kaynağının sürekli değişmesi, kısmi onarımların kalıcı çözüm sağlamadığını gösterebilir.
3. PROGRAM YEDEĞİNİN BULUNMAMASI
PLC veya HMI arızalandığında güncel program yedeği yoksa aynı sistemin hızla devreye alınması mümkün olmayabilir.
Revizyon sonrasında yazılım yedeklerinin ve teknik belgelerin işletmeye teslim edilmesi önemlidir.
4. ÜRETİM KAPASİTESİNİN YETERSİZ KALMASI
Makine mevcut üretim hızını karşılayabilir ancak yeni kapasite hedefleri için yetersiz kalabilir.
Revizyonla;
• İşlem sıraları iyileştirilebilir.
• Gereksiz bekleme süreleri azaltılabilir.
• Motor hızları kontrol edilebilir.
• Ürün besleme düzeni geliştirilebilir.
• Yeni sensör ve otomatik kontrol özellikleri eklenebilir.
Mekanik sistemin izin verdiğinden daha yüksek kapasite beklenmemelidir.
5. OPERATÖR KULLANIMININ ZOR OLMASI
Eski sistemlerde çok sayıda buton, seçici anahtar ve gösterge bulunabilir.
HMI eklenerek;
• Çalışma ayarları
• Reçeteler
• Alarm mesajları
• Üretim miktarı
• Manuel kontroller
• Bakım bilgileri
tek ekran üzerinden yönetilebilir.
6. ÜRETİM VERİLERİNİN KAYDEDİLEMEMESİ
Eski makinelerde üretim, duruş ve alarm kayıtları bulunmayabilir.
Revizyonla;
• Toplam üretim
• Vardiya üretimi
• Hatalı ürün
• Makine çalışma süresi
• Duruş süresi
• Alarm geçmişi
• Enerji tüketimi
takip edilebilir.
OTOMASYON REVİZYONU İŞLETMELERE NE KAZANDIRIR?
Doğru planlanan revizyon;
• Makinenin kullanım ömrünü uzatabilir.
• Yedek parça sorununu azaltabilir.
• Arıza tespitini kolaylaştırabilir.
• Üretim duruşlarını azaltmaya yardımcı olabilir.
• Operatör kullanımını kolaylaştırabilir.
• Üretim kalitesini daha kontrollü hâle getirebilir.
• Enerji ve üretim verilerinin takip edilmesini sağlayabilir.
• Yeni makinaya göre daha yönetilebilir yatırım maliyeti sunabilir.
• İş güvenliği iyileştirmelerine imkân verebilir.
Bu faydalar makinenin mevcut durumuna ve revizyon kapsamına göre değişir.
RÖLELİ KUMANDA SİSTEMİ PLC’YE DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR Mİ?
Uygun makinelerde röleli kumanda sistemi PLC tabanlı kontrol sistemine dönüştürülebilir.
Bu dönüşüm sırasında;
• Mevcut çalışma mantığı analiz edilir.
• Giriş ve çıkış listesi hazırlanır.
• Elektrik projesi oluşturulur.
• PLC ve gerekli modüller seçilir.
• Yeni pano imal edilir veya mevcut pano düzenlenir.
• PLC yazılımı hazırlanır.
• HMI ekranları oluşturulur.
• Sistem sahada test edilir.
PLC dönüşümü, röle ve zaman rölesi sayısını azaltabilir. Ancak motorların güç devrelerinde kontaktör ve koruma ekipmanları kullanılmaya devam edebilir.
ESKİ PLC YENİ PLC İLE NASIL DEĞİŞTİRİLİR?
PLC dönüşümünde önce mevcut sistem ayrıntılı şekilde kayıt altına alınmalıdır.
Çalışma kapsamında;
• Mevcut program yedeği alınır.
• Giriş-çıkış listesi doğrulanır.
• Elektrik projesi kontrol edilir.
• Haberleşen cihazlar belirlenir.
• Yeni PLC seçilir.
• Program dönüştürülür veya yeniden yazılır.
• HMI ve sürücü haberleşmeleri güncellenir.
• Atölye testleri yapılır.
• Planlı duruş sırasında saha geçişi gerçekleştirilir.
Geçiş öncesinde geri dönüş planı ve güncel yedeklerin bulunması üretim riski açısından önemlidir.
OTOMASYON PANOSU TAMAMEN DEĞİŞTİRİLMELİ MİDİR?
Bu karar pano gövdesinin ve mevcut ekipmanların durumuna göre verilir.
Aşağıdaki durumlarda yeni pano imalatı değerlendirilebilir:
• Pano içerisinde yeterli alan bulunmaması
• Kabloların ve klemenslerin yıpranmış olması
• Projenin bulunmaması
• Topraklama düzeninin yetersiz olması
• Pano gövdesinde korozyon veya hasar bulunması
• Havalandırmanın yetersiz olması
• Çok sayıda geçici değişiklik yapılmış olması
• Eski ekipmanların büyük bölümünün değişecek olması
Mevcut pano uygun durumdaysa kısmi ekipman değişimi ve yeniden düzenleme yapılabilir.
REVİZYON SIRASINDA ÜRETİM NE KADAR DURUR?
Üretim duruş süresi projenin kapsamına göre değişir.
Duruş süresini azaltmak için;
• Saha incelemesi önceden tamamlanmalı
• Elektrik projesi hazırlanmalı
• Yeni pano atölyede imal edilmeli
• PLC ve HMI yazılımları önceden hazırlanmalı
• Mümkün olan testler atölyede yapılmalı
• Saha kabloları etiketlenmeli
• Geçiş planı oluşturulmalı
• Kritik yedek parçalar hazır bulundurulmalıdır
Duruş süresi kesinleştirilmeden önce mevcut sistemin erişim ve kablolama şartları incelenmelidir.
REVİZYON SONRASINDA HANGİ BELGELER TESLİM EDİLMELİDİR?
Çalışmanın kapsamına göre aşağıdaki belgeler hazırlanabilir:
• Güncel elektrik projesi
• Pano yerleşim planı
• Giriş-çıkış listesi
• Motor ve ekipman listesi
• PLC program yedeği
• HMI program yedeği
• Sürücü parametre yedekleri
• Kullanılan cihazların dokümanları
• Test kayıtları
• Kullanım ve bakım açıklamaları
• Yedek parça listesi
Yazılım yedeklerinin işletme tarafından güvenli bir ortamda saklanması gerekir.
OTOMASYON REVİZYONU MU, YENİ MAKİNE Mİ?
Her iki seçeneğin maliyet ve faydaları birlikte değerlendirilmelidir.
Revizyon şu durumlarda uygun olabilir:
• Makinenin mekanik yapısı sağlamsa
• Makine işletmenin üretim ihtiyacını karşılıyorsa
• Temel sorun elektrik ve otomasyon sistemindeyse
• Yeni makine yatırımı yüksek maliyet oluşturuyorsa
• Mevcut prosesin korunması isteniyorsa
• İhtiyaç duyulan ekipmanlar sisteme uygulanabiliyorsa
Yeni makine ise şu durumlarda daha uygun olabilir:
• Gövdede ciddi hasar varsa
• Mekanik hassasiyet kaybolmuşsa
• Yedek mekanik parçalar bulunamıyorsa
• Üretim kapasitesi ihtiyacın çok altında kalıyorsa
• Makine güvenli hâle getirilemiyorsa
• Revizyon maliyeti yeni makine yatırımına yaklaşıyorsa
Karar verilmeden önce teknik inceleme ve yaklaşık maliyet karşılaştırması yapılmalıdır.
OTOMASYON REVİZYONU FİYATI NASIL BELİRLENİR?
Revizyon fiyatını etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:
• Makinenin mevcut durumu
• PLC giriş-çıkış sayısı
• HMI ihtiyacı
• Motor ve sürücü sayısı
• Servo sistemler
• Sensör değişiklikleri
• Güvenlik ekipmanları
• Otomasyon panosunun yenilenmesi
• Elektrik projesi
• PLC ve HMI yazılımı
• Saha kablolaması
• Devreye alma süresi
• Üretim duruş planı
• Tesisin bulunduğu konum
Makine yerinde incelenmeden veya ayrıntılı teknik bilgiler paylaşılmadan kesin revizyon fiyatı verilmesi doğru değildir.
MAKİNE OTOMASYON REVİZYONU İÇİN TEKLİF ALIN
Eski, sık arıza yapan veya üretim ihtiyacınızı karşılamayan makineniz için SMD Teknik’ten otomasyon revizyonu teklifi alabilirsiniz.
Ön değerlendirme için aşağıdaki bilgileri paylaşabilirsiniz:
• Makinenin genel fotoğrafları
• Elektrik panosunun fotoğrafları
• PLC ve HMI model etiketleri
• Makinenin kısa çalışma videosu
• Elektrik projesi
• Mevcut program yedekleri
• Karşılaşılan arızalar
• İstenen yeni özellikler
• Tesisin açık adresi
• Planlanan çalışma tarihi
Paylaşılan bilgiler üzerinden ilk değerlendirme yapılabilir. Gerekli görülmesi durumunda saha incelemesi gerçekleştirilerek revizyon kapsamı ve fiyat teklifi hazırlanabilir.
SMD TEKNİK MAKİNE REVİZYON HİZMETLERİ
SMD Teknik tarafından ihtiyaca göre;
• Eski PLC sistemlerinin yenilenmesi
• Röleli sistemlerin PLC’ye dönüştürülmesi
• HMI panel yenileme
• Otomasyon panosu imalatı
• Elektrik projesi hazırlama
• Motor sürücüsü uygulamaları
• Servo sistem entegrasyonu
• Sensör yenileme
• Güvenlik sistemi iyileştirme
• SCADA ve üretim takip entegrasyonu
• PLC ve HMI programlama
• Sahada devreye alma
• Teknik servis ve arıza desteği
hizmetleri sunulabilir.
SMD Teknik, Eskişehir merkezli olmak üzere Türkiye genelindeki fabrikalara, makine üreticilerine ve sanayi tesislerine makine otomasyon revizyonu hizmeti sunmaktadır.
MAKİNENİZİN REVİZYONA UYGUNLUĞUNU KONTROL ETTİRİN
Makinenizi tamamen değiştirmeden önce mevcut mekanik ve otomasyon sisteminin revizyona uygunluğunu değerlendirebilirsiniz.
Fotoğraf, video, PLC modeli ve makinenin gerçekleştirdiği işlemleri WhatsApp üzerinden paylaşarak ön bilgi alabilirsiniz.
Teknik değerlendirme sonucunda;
• Kısmi otomasyon revizyonu
• Komple pano ve PLC yenileme
• HMI ekleme
• Güvenlik sistemi geliştirme
• Yeni makine alternatifi
karşılaştırılabilir.
SONUÇ
Mekanik yapısı kullanılabilir durumda olan eski makineler otomasyon revizyonuyla daha kontrollü, izlenebilir ve bakım yapılabilir hâle getirilebilir.
PLC, HMI, sürücü, sensör, otomasyon panosu ve güvenlik sistemleri yenilenerek yedek parça sorunları azaltılabilir ve arıza takibi kolaylaştırılabilir.
Ancak revizyon kararı yalnızca makinenin yaşına göre verilmemelidir. Mekanik durum, elektrik altyapısı, güvenlik ihtiyaçları, hedeflenen kapasite ve yatırım maliyeti birlikte değerlendirilmelidir.
Makinenizin revizyona uygunluğunu öğrenmek ve işletmenize özel fiyat teklifi almak için SMD Teknik ile iletişime geçebilirsiniz.
İletişim
SMD Teknik
Adres: 75. Yıl OSB, 2007. Cadde No: 23, Odunpazarı / Eskişehir
Telefon: 0 534 381 99 85
E-posta: info@smdteknik.com
Instagram hesabımızı ziyaret edin











































































































