Elektrik tesisatındaki bazı sorunlar tamamen görünür hâle gelmeden önce küçük uyarılar verir. Aralıklı olarak yaşanan elektrik kesintileri, prizlerdeki ısınma, panodan gelen sesler veya sürekli atan sigortalar işletmenin elektrik altyapısında kontrol edilmesi gereken bir problem bulunduğunu gösterebilir.

Bu belirtilerin geçici olduğu düşünülerek müdahale edilmemesi, arızanın büyümesine ve daha ciddi güvenlik risklerinin ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle işletmelerde artan makine ve cihaz sayısı, mevcut elektrik tesisatının kapasitesini zaman içinde yetersiz hâle getirebilir.

Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı işyerinizde görülüyorsa elektrik tesisatının uzman kişiler tarafından incelenmesi gerekir.

Elektrik tesisatınızdaki belirtilerin değerlendirilmesi için WhatsApp üzerinden teknik destek alın.

1. Sigortaların Sürekli Atması

Sigortanın veya otomatik devre kesicinin sürekli açması, elektrik tesisatında araştırılması gereken bir sorun bulunduğunu gösterebilir.

Sigorta aşağıdaki nedenlerle devreyi kesebilir:

• Devrenin aşırı yüklenmesi
• Kısa devre oluşması
• Kablo veya bağlantı arızası
• Arızalı bir cihazın devreye bağlanması
• Sigortanın yanlış seçilmesi
• Devredeki güç ihtiyacının artması
• Gevşek veya hatalı bağlantılar

Sigortayı tekrar tekrar kaldırmak veya daha yüksek amperli bir sigorta takmak güvenli bir çözüm değildir. Sigortanın neden attığı belirlenmeden yapılan müdahaleler kabloların aşırı ısınmasına ve yangın riskine yol açabilir.

Sürekli atan sigortanın hangi cihaz veya devreden kaynaklandığı ölçüm ve kontrollerle belirlenmelidir.

2. Priz, Fiş veya Kablolarda Aşırı Isınma

Normal kullanım sırasında prizlerin, fişlerin, kabloların veya elektrik panosundaki bağlantıların belirgin şekilde ısınması bir uygunsuzluk belirtisi olabilir.

Isınmanın muhtemel nedenleri arasında şunlar bulunabilir:

• Gevşek elektrik bağlantıları
• Yetersiz kablo kesiti
• Aşırı yüklenmiş devreler
• Hasarlı priz ve fişler
• Kalitesiz bağlantı elemanları
• Uygun olmayan uzatma kabloları
• Aynı prizden çok sayıda cihazın beslenmesi

Aşırı ısınma zamanla kablo yalıtımına zarar verebilir. Prizde kararma, erime veya renk değişikliği görülmesi durumunda ilgili bölüm kullanılmamalı ve kontrol edilmelidir.

3. Yanık Kokusu, Duman veya Kıvılcım Görülmesi

Elektrik panosundan, prizden, makineden veya kablo bağlantısından gelen yanık kokusu önemli bir tehlike işaretidir.

Duman, kıvılcım veya yanık kokusu aşağıdaki sorunlardan kaynaklanabilir:

• Gevşek bağlantılarda ark oluşması
• Kablo yalıtımının yanması
• Aşırı yüklenme
• Kısa devre
• Hasarlı priz veya anahtar
• Elektrik panosundaki arızalı bir eleman
• Uygun olmayan kablo ekleri

Duman, kıvılcım veya yoğun yanık kokusu görüldüğünde bölüme dokunulmamalıdır. Güvenli şekilde yapılabiliyorsa enerji kesilmeli ve yetkili teknik personelden destek alınmalıdır.

Arızanın kaynağı belirlenmeden devreye tekrar enerji verilmemelidir.

4. Kaçak Akım Rölesinin Sürekli Atması veya Çalışmaması

Kaçak akım koruma rölesi, elektrik tesisatındaki kaçak akımı algılayarak devreyi kesmek amacıyla kullanılan önemli bir koruma elemanıdır.

Kaçak akım rölesinin sürekli açması tesisatta veya bağlı bir cihazda kaçak bulunduğunu gösterebilir. Rölenin test düğmesine basıldığında açmaması ise koruma işlevinin çalışmadığına işaret edebilir.

Kaçak akım rölesinin devreden çıkarılması, köprülenmesi veya sürekli açık konumda tutulmaya çalışılması ciddi güvenlik riski oluşturur.

Rölenin sürekli açmasına neden olan kaçak bulunmalı, tesisat kontrol edilmeli ve koruma sistemi uygun şekilde çalıştırılmalıdır.

5. Aydınlatmalarda Titreme veya Gerilim Dalgalanması

Lambaların sık sık titremesi, parlaklığın değişmesi veya bazı cihazlar çalıştığında aydınlatmanın belirgin şekilde zayıflaması elektrik tesisatındaki bağlantı veya yük dağılımı sorunlarına işaret edebilir.

Bu durumun nedenleri arasında aşağıdakiler bulunabilir:

• Gevşek nötr bağlantısı
• Gevşek faz bağlantısı
• Aşırı yüklenmiş devre
• Dengesiz yük dağılımı
• Arızalı anahtar veya bağlantı
• Panodaki temas sorunları
• Elektrik şebekesinden kaynaklanan gerilim değişimleri

Gerilim dalgalanmaları hassas elektronik cihazlara, otomasyon ekipmanlarına, bilgisayarlara ve üretim makinelerine zarar verebilir.

Sorunun tesisattan mı, kullanılan cihazdan mı yoksa elektrik şebekesinden mi kaynaklandığı ölçümle belirlenmelidir.

6. Elektrik Panosundan Uğultu, Çıtırtı veya Ark Sesi Gelmesi

Elektrik panosundan gelen normal dışı uğultu, çıtırtı veya cızırtı sesleri gevşek bağlantı, ark oluşumu ya da aşırı yüklenme belirtisi olabilir.

Özellikle yük altında artan sesler aşağıdaki sorunlarla ilişkili olabilir:

• Gevşek bara ve kablo bağlantıları
• Arızalı kontaktör
• Aşınmış şalter
• Hatalı nötr bağlantısı
• Aşırı yüklenen devre
• Zarar görmüş pano elemanı
• Elektriksel ark oluşumu

Elektrik panosunun kapağı yetkisiz kişiler tarafından açılmamalı ve enerjili bölümlere müdahale edilmemelidir.

Pano, sigorta, kaçak akım rölesi ve tesisat kontrollerinin kapsamını inceleyin.

7. Prizlerde, Panolarda veya Kablolarda Kararma ve Erime

Priz çevresindeki kahverengi izler, erimiş plastik parçalar, kablo yalıtımındaki deformasyon veya pano elemanlarındaki renk değişiklikleri aşırı ısınma yaşandığını gösterebilir.

Bu hasarlar yalnızca görünen parçanın değiştirilmesiyle giderilemeyebilir. Isınmaya neden olan gevşek bağlantı, aşırı yük, yanlış kablo kesiti veya uygun olmayan koruma elemanı da belirlenmelidir.

Sadece kararan prizin değiştirilmesi, tesisattaki asıl problem devam ediyorsa sorunu çözmez.

Hasarlı bölüm kullanılmamalı ve ilgili elektrik devresi kontrol edilmelidir.

8. Açıkta Kablo, Geçici Ek ve Korumasız Bağlantılar Bulunması

Açıkta bırakılan iletkenler, bantla yapılmış geçici kablo ekleri, bağlantı kutusu dışında yapılan birleştirmeler ve mekanik koruması bulunmayan kablolar elektrik çarpması ve kısa devre riski oluşturabilir.

Özellikle işletmelerde üretim değişiklikleri sırasında geçici olarak yapılan elektrik bağlantıları zamanla kalıcı hâle gelebilir.

Aşağıdaki uygulamalar elektrik tesisatında uygunsuzluk göstergesidir:

• Açıkta bulunan iletken uçları
• Sadece bantla kapatılmış ekler
• Kapaksız buat ve bağlantı kutuları
• Zeminden korumasız geçirilen kablolar
• Keskin metal kenarlara temas eden kablolar
• Ezilmiş veya yalıtımı zarar görmüş iletkenler
• Uygun olmayan seyyar kablo kullanımı

Geçici bağlantılar uygun tesisat malzemeleri kullanılarak kalıcı ve güvenli hâle getirilmelidir.

9. Metal Gövdeli Cihazlarda Elektriklenme Hissedilmesi

Makine, buzdolabı, fırın, elektrik panosu, metal tezgâh veya diğer metal gövdeli ekipmanlara dokunulduğunda karıncalanma veya elektriklenme hissedilmesi ciddi bir uyarıdır.

Bu durum aşağıdaki sorunlardan kaynaklanabilir:

• Koruma iletkeninin bulunmaması
• Topraklama bağlantısının kopması
• Cihaz içinde yalıtım arızası
• Gövdeye elektrik kaçağı
• Hatalı nötr ve toprak bağlantısı
• Kaçak akım rölesinin bulunmaması veya çalışmaması

Elektriklenme hissedilen cihaz kullanılmaya devam edilmemelidir. Cihaz ve beslendiği elektrik devresi birlikte kontrol edilmelidir.

Bu tür bir durumda yalnızca cihazın fişini değiştirmek veya prizi yenilemek yeterli olmayabilir.

10. Topraklama Bağlantılarının Eksik veya Hasarlı Olması

Topraklama sistemi, elektrik tesisatındaki koruma önlemlerinin önemli bir parçasıdır. Ancak topraklama iletkeninin bulunması tek başına sistemin çalıştığını göstermez.

Aşağıdaki durumlar topraklama sisteminde uygunsuzluk bulunduğunu gösterebilir:

• Topraklama iletkeninin kopmuş olması
• Pano gövdesinin topraklanmaması
• Metal gövdeli ekipmanların koruma bağlantısının bulunmaması
• Korozyona uğramış bağlantılar
• Koruma iletkeninin yanlış bağlanması
• Prizlerde topraklama ucunun çalışmaması
• Eş potansiyel bağlantıların eksik olması
• Önceki topraklama ölçüm raporunun bulunmaması

Topraklama sisteminin durumu yalnızca gözle kontrol edilmemeli, gerekli ölçüm ve testlerle değerlendirilmelidir.

11. Çoklu Priz ve Uzatma Kablolarının Sürekli Kullanılması

Bir işletmede aynı prizden çok sayıda cihazın beslenmesi, uzatma kablolarının kalıcı tesisat gibi kullanılması veya art arda çoklu priz bağlanması mevcut elektrik altyapısının ihtiyacı karşılamadığını gösterebilir.

Özellikle yüksek güçlü cihazların aynı çoklu prize bağlanması bağlantı noktalarında aşırı ısınmaya yol açabilir.

Sürekli uzatma kablosu ihtiyacı bulunuyorsa aşağıdaki konular değerlendirilmelidir:

• Priz sayısının yeterli olup olmadığı
• Mevcut devrenin taşıma kapasitesi
• Kablo kesitleri
• Sigorta değerleri
• Cihazların toplam gücü
• Yeni bir elektrik hattına ihtiyaç bulunup bulunmadığı

Uzatma kabloları ve çoklu prizler, uygun şekilde projelendirilmiş sabit elektrik tesisatının yerine kullanılmamalıdır.

12. Elektrik Panosunun Hasarlı, Açık veya Düzensiz Olması

Elektrik panosunun kapağının bulunmaması, kilitlenememesi, iletken bölümlere erişilebilmesi veya devrelerin etiketlenmemiş olması önemli bir güvenlik eksikliğidir.

Elektrik panolarında aşağıdaki durumlar kontrol edilmelidir:

• Pano kapağının sağlam ve kapalı olması
• Enerjili bölümlere doğrudan erişilememesi
• Devre ve sigorta etiketlerinin bulunması
• Kablo girişlerinin düzenli olması
• Pano içinde gelişigüzel kablo bulunmaması
• Uyarı işaretlerinin görünür olması
• Yetkisiz erişimin engellenmesi
• Pano çevresinin boş tutulması
• Isınma, yanma veya korozyon bulunmaması

Düzensiz ve etiketsiz bir pano, arıza durumunda doğru devrenin hızlı şekilde bulunmasını zorlaştırabilir ve müdahale riskini artırabilir.

Bu Belirtiler Görüldüğünde Ne Yapılmalıdır?

Elektrik tesisatında yanık kokusu, duman, kıvılcım, elektriklenme veya aşırı ısınma görülmesi durumunda sorun geçici kabul edilmemelidir.

Güvenli şekilde yapılabiliyorsa ilgili devrenin enerjisi kesilmeli ve bölüme yetkisiz müdahale engellenmelidir. Enerjili panolar açılmamalı, kablolara dokunulmamalı ve arızanın kaynağı belirlenmeden devre tekrar çalıştırılmamalıdır.

Kontrol sırasında aşağıdaki işlemler gerekebilir:

• Elektrik panosunun gözle kontrolü
• Devre yüklerinin ölçülmesi
• Bağlantı noktalarının incelenmesi
• Kaçak akım rölesi testleri
• Topraklama kontrolleri
• İzolasyon direnci ölçümü
• Koruma iletkeni süreklilik testi
• Sigorta ve kablo uyumunun değerlendirilmesi
• Aşırı ısınan noktaların belirlenmesi
• Tesisatın projeye uygunluğunun incelenmesi

Elektrik Tesisatındaki Uygunsuzluklar Rapor Almaya Engel Olur mu?

Elektrik uygunluk kontrolünde tesisatın güvenli kullanımını etkileyen eksiklikler belirlenebilir. Tespit edilen uygunsuzluğun niteliğine göre rapor düzenlenmeden önce gerekli düzeltmelerin yapılması istenebilir.

Açıkta bulunan iletkenler, çalışmayan kaçak akım röleleri, yetersiz koruma, tehlikeli pano bağlantıları veya topraklama eksiklikleri öncelikli olarak giderilmesi gereken sorunlar arasındadır.

Düzeltmeler tamamlandıktan sonra ilgili bölümlerin yeniden kontrol edilmesi gerekebilir.

Belirtilerin Ortaya Çıkması Beklenmeli mi?

Elektrik tesisatının kontrol edilmesi için mutlaka duman, yanık kokusu veya sürekli sigorta atması beklenmemelidir.

Bazı elektrik arızaları uzun süre belirgin bir işaret göstermeden gelişebilir. Gevşek bağlantılar, yalıtım bozulmaları ve koruma sistemlerindeki sorunlar ancak ölçüm ve test sırasında belirlenebilir.

Bu nedenle işyerlerindeki elektrik tesisatı ilgili mevzuat, standartlar, risk değerlendirmesi ve çalışma koşullarına göre düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Sigortanın ara sıra atması normal midir?

Sigortanın devreyi kesmesi bir koruma işlemidir; ancak sık tekrarlayan açmalar aşırı yük, kısa devre, cihaz arızası veya tesisat sorunu bulunduğunu gösterebilir.

Isınan priz kullanılmaya devam edilebilir mi?

Belirgin şekilde ısınan, kararan veya erime görülen priz kullanılmamalıdır. Isınmanın nedeni kontrol edilmeden yalnızca prizin değiştirilmesi yeterli olmayabilir.

Kaçak akım rölesi neden sürekli atar?

Tesisatta veya bağlı bir cihazda kaçak, yalıtım problemi, nem, hatalı bağlantı ya da arızalı röle bulunabilir. Röle devre dışı bırakılmamalı, açma nedeni belirlenmelidir.

Elektrik panosundan ses gelmesi tehlikeli midir?

Çıtırtı, cızırtı veya normal dışı uğultu gevşek bağlantı, ark oluşumu ya da arızalı pano elemanı belirtisi olabilir. Pano yetkisiz kişiler tarafından açılmamalıdır.

Topraklama varsa elektrik tesisatı güvenli midir?

Topraklamanın bulunması tek başına yeterli değildir. Topraklama sisteminin çalışması, kaçak akım röleleri, sigortalar, kablolama ve diğer koruma önlemleri birlikte değerlendirilmelidir.

Elektrik Tesisatınızı Kontrol Ettirin

İşyerinizde sık atan sigortalar, ısınan prizler, yanık kokusu, aydınlatma dalgalanmaları, pano sesleri veya elektriklenme gibi belirtiler bulunuyorsa tesisatın kontrolünü ertelemeyin.

SMD Teknik’e işletmenizin faaliyet alanını, konumunu, pano sayısını ve karşılaştığınız belirtileri ileterek ön değerlendirme, keşif ve fiyat teklifi talep edebilirsiniz.

Elektrik tesisatı kontrolü ve uygunluk raporu için WhatsApp’tan teklif alın: 0 534 381 99 85

İletişim

SMD Teknik
Adres: 75. Yıl OSB, 2007. Cadde No: 23, Odunpazarı / Eskişehir
Telefon: 0 534 381 99 85
E-posta: info@smdteknik.com

Instagram hesabımızı ziyaret edin

Facebook sayfamızı ziyaret edin

Linkedin sayfamızı ziyaret edin